Στις 20 Μαρτίου 2024 (εαρινή ισημερία) πραγματοποιήθηκε στο 3ο Γυμνάσιο Καλαμάτας το «Πείραμα του Ερατοσθένη» για τον υπολογισμό της περιμέτρου και της ακτίνας της Γης, συμμετέχοντας σε σχετική Πανελλήνια εκπαιδευτική δράση, την οποία διοργάνωσε η Πανελλήνια Ένωση Υπευθύνων Εργαστηριακών Κέντρων Φυσικών Επιστημών (ΠΑΝ.Ε.Κ.Φ.Ε.), σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών & Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (Ι.Α.Α.Δ.Ε.Τ.).
Η πρώτη ιστορικά τεκμηριωμένη μέτρηση της περιμέτρου της Γης αποδίδεται στον Ερατοσθένη τον Κυρηναίο (σπουδαίος αστρονόμος, μαθηματικός, γεωδαίτης, γεωγράφος και διευθυντής της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας), τον 3ο αι. π.Χ, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Ο Ερατοσθένης γνώριζε ότι κατά το θερινό ηλιοστάσιο, ακριβώς το μεσημέρι, ο ήλιος κατοπτρίζονταν ολόκληρος στον πυθμένα ενός πηγαδιού στη Συήνη (το σημερινό Ασσουάν, βρίσκεται νοτιότερα της Αλεξάνδρειας). Παρατήρησε επίσης, ότι την ίδια μέρα και ώρα δεν συνέβαινε το ίδιο φαινόμενο και στην Αλεξάνδρεια. Επομένως η γωνία πρόσπτωσης των ηλιακών ακτίνων διέφερε στους δύο τόπους για τη δεδομένη χρονική στιγμή.
[ΠΗΓΗ: http://magazine.noa.gr/archives/3058]
Στο πείραμα έλαβαν μέρος οι μαθητές των τεσσάρων τμημάτων της Γ’ τάξης, οι οποίοι και συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο του σχολείου, χωρίστηκαν σε 16 ομάδες και κάθε ομάδα παρέλαβε έναν ορθοστάτη με μεταλλική ράβδο. Περίπου στις 12:00 οι μαθητές κάθε ομάδας μέτρησαν το μήκος από την κορυφή της κατακόρυφα τοποθετημένης ράβδου έως την επιφάνεια του εδάφους (ΤΑ) και το μήκος της σκιάς (ΤΣ) της ράβδου.
Αξιοποιώντας τα αποτελέσματα των μετρήσεών τους, οι μαθητές κατάφεραν να υπολογίσουν το γεωγραφικό πλάτος του σχολείου μας (δηλαδή, τί μέρος του κύκλου είναι η γωνία από το σχολείο μας μέχρι τον Ισημερινό της Γης) με την χρήση απλών μαθηματικών.
Γνωρίζοντας την απόσταση του σχολείου από τον Ισημερινό της Γης, υπολογίσαμε την περιφέρεια της Γης (περίπου 40.070 km) και την ακτίνα της (περίπου 6.400 km). Η μικρότερη απόκλιση στις μετρήσεις των μαθητών μας από τις πραγματικές τιμές ήταν μόλις 0,55 %!
Την προετοιμασία και πραγματοποίηση της δράσης ανέλαβαν οι εκπαιδευτικοί Φυσικών Επιστημών (ΠΕ04) του σχολείου μας, κ. Θεοδωροπούλου Ιουλία (συντονίστρια), Κολοκάθης Δημήτριος και Μακρυγιάννης Απόστολος.
Συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες και … ραντεβού του χρόνου!
